بالابر بیمار چیست و چه زمانی باید از آن استفاده کنیم؟

جابجا کردن بیماری که توانایی ایستادن یا راه رفتن ندارد، یکی از سخت‌ترین بخش‌های مراقبت در منزل یا مراکز درمانی است. بسیاری از خانواده‌ها در ابتدا تصور می‌کنند با کمک یک یا دو نفر می‌توان بیمار را به‌راحتی از تخت به ویلچر یا سرویس بهداشتی منتقل کرد، اما این کار در صورت انجام نادرست می‌تواند باعث آسیب به بیمار و حتی مراقب شود.

بالابر بیمار وسیله‌ای است که برای انتقال ایمن بیمار طراحی شده و بدون وارد شدن فشار زیاد به بدن بیمار یا مراقب، جابجایی را ساده‌تر و ایمن‌تر می‌کند. استفاده از این دستگاه به‌ویژه برای سالمندان و افرادی که دچار محدودیت حرکتی هستند، می‌تواند کیفیت مراقبت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

بالابر بیمار چیست؟

بالابر بیمار دستگاهی است که به کمک یک شاسی فلزی، بازوی متحرک و اسلینگ یا جلیقه مخصوص، بیمار را از روی تخت، ویلچر، صندلی یا حتی زمین بلند کرده و به محل دیگری منتقل می‌کند. این وسیله در بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی، خانه سالمندان و حتی منازل کاربرد گسترده‌ای دارد و فشار وارده را از دوش اطرافیان برمی‌دارد.

بالابر بیمار چگونه کار می‌کند؟

ابتدا اسلینگ یا جلیقه جابجایی در زیر بیمار قرار می‌گیرد. سپس با استفاده از سیستم هیدرولیکی یا موتور برقی، بیمار به‌آرامی از سطح زمین یا تخت بلند شده و بدون فشار یا کشش ناگهانی به مقصد مورد نظر منتقل می‌شود.

این فرآیند باعث می‌شود ستون فقرات بیمار در وضعیت مناسب باقی بماند و خطر سقوط یا آسیب به حداقل برسد.

تفاوت بالابر بیمار با جابجایی دستی

در جابجایی دستی، تمام وزن بیمار توسط مراقب یا اعضای خانواده تحمل می‌شود. این موضوع علاوه بر خستگی شدید، احتمال بروز آسیب‌های اسکلتی و عضلانی، کمردرد و حتی زمین خوردن بیمار را افزایش می‌دهد.

در مقابل، بالابر بیمار تقریباً تمام وزن بیمار را تحمل می‌کند و نقش مراقب تنها هدایت دستگاه و کنترل انتقال است. به همین دلیل جابجایی هم ایمن‌تر و هم راحت‌تر انجام می‌شود.

چه زمانی باید از بالابر بیمار استفاده کنیم؟

بسیاری از خانواده‌ها تا زمانی که دچار آسیب یا حادثه نشوند، به فکر تهیه بالابر بیمار نمی‌افتند. در حالی که استفاده به‌موقع از این وسیله می‌تواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.

نشانه‌هایی که نشان می‌دهد جابجایی دستی دیگر ایمن نیست

اگر بیمار هنگام بلند شدن درد زیادی احساس می‌کند، تعادل خود را از دست می‌دهد، توان تحمل وزن بدن را ندارد یا مراقب برای جابجا کردن او مجبور به وارد کردن فشار زیاد به کمر و شانه‌های خود می‌شود، زمان استفاده از بالابر بیمار فرا رسیده است.

همچنین اگر انتقال بیمار همیشه به کمک دو یا چند نفر انجام می‌شود، استفاده از بالابر می‌تواند این فرآیند را بسیار ساده‌تر کند.

مهم‌ترین موقعیت‌هایی که به بالابر بیمار نیاز است

• انتقال از تخت بیمار به ویلچر

• انتقال به سرویس بهداشتی یا حمام

• جابجایی بیمار برای تعویض لباس یا ملحفه یا پوشک

• بلند کردن بیمار پس از زمین خوردن

• ایستاده کردن بیمار برای انجام تمرینات توانبخشی

• انتقال داخل خودرو

چه افرادی به بالابر بیمار نیاز دارند؟

بالابر بیمار برای همه بیماران ضروری نیست، اما در برخی شرایط استفاده از آن به‌شدت توصیه می‌شود.

• سالمندان: کاهش قدرت عضلات، پوکی استخوان و ضعف تعادل باعث می‌شود جابجایی آن‌ها با خطر بیشتری همراه باشد.

• بیماران سکته مغزی: بسیاری از این بیماران در یک سمت بدن دچار ضعف یا فلج هستند و هنگام انتقال نیاز به حمایت کامل دارند.

• مبتلایان به پارکینسون، ام‌اس و آسیب نخاعی: این بیماران معمولاً کنترل مناسبی روی حرکات بدن ندارند و استفاده از بالابر، انتقال را ایمن‌تر می‌کند.

• افراد در دوران نقاهت پس از جراحی: به‌خصوص پس از جراحی لگن، زانو یا ستون فقرات که وارد شدن فشار اضافی می‌تواند روند بهبودی را مختل کند.

مزایای استفاده از بالابر بیمار

استفاده از بالابر بیمار تنها به آسان‌تر شدن جابجایی محدود نمی‌شود و مزایای متعددی برای بیمار و مراقب دارد.

• افزایش ایمنی بیمار: کاهش احتمال سقوط، لغزش و وارد شدن فشار ناگهانی به مفاصل و ستون فقرات.

• جلوگیری از آسیب به مراقب: یکی از شایع‌ترین مشکلات مراقبان بیماران، کمردرد و آسیب‌های عضلانی ناشی از بلند کردن بیمار است. بالابر بیمار این فشار را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

• راحت‌تر شدن مراقبت روزانه: انتقال بیمار سریع‌تر، روان‌تر و با استرس کمتری انجام می‌شود و بیمار نیز احساس امنیت بیشتری خواهد داشت.

بالابر بیمار دستی بهتر است یا برقی؟

هر دو نوع بالابر وظیفه یکسانی دارند، اما نحوه عملکرد آن‌ها متفاوت است.

مدل‌های دستی یا هیدرولیکی با استفاده از جک هیدرولیک کار می‌کنند، قیمت پایین‌تری دارند. این مدل‌ها راحتی استفاده مدل‌های برقی را نداشته و کورس حرکتی جک کمتری دارند (حداقل و حداکثر ارتفاع آنها کمتر است).

در مقابل، بالابرهای برقی با موتور الکتریکی بیمار را بالا و پایین می‌برند و برای مراکز درمانی، خانه سالمندان یا بیمارانی که روزانه چندین بار نیاز به جابجایی دارند، انتخاب مناسب‌تری هستند.

انتخاب بین این دو مدل به عواملی مانند وزن بیمار، تعداد دفعات استفاده، بودجه و محل استفاده بستگی دارد.

سوالات متداول

آیا استفاده از بالابر بیمار در منزل امکان‌پذیر است؟

بله. بسیاری از مدل‌های امروزی به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در فضای منزل نیز قابل استفاده باشند و بتوان آن‌ها را به‌راحتی بین اتاق‌ها جابجا کرد.

آیا یک نفر می‌تواند به تنهایی با بالابر بیمار، بیمار را جابجا کند؟

در بسیاری از شرایط بله. اگر بیمار همکاری لازم را داشته باشد و مراقب آموزش اولیه کار با دستگاه را دیده باشد، معمولاً یک نفر نیز می‌تواند انتقال را انجام دهد. البته در بیماران بسیار سنگین یا شرایط خاص، حضور نفر دوم ایمن‌تر خواهد بود.

تفاوت بالابر بیمار و صندلی بالابر بیمار چیست؟

بالابر بیمار برای بلند کردن و انتقال بیمار از یک محل به محل دیگر طراحی شده است. اما صندلی بالابر بیمار معمولاً امکان نشستن بیمار روی صندلی را فراهم می‌کند و در برخی مدل‌ها می‌تواند نقش ویلچر، صندلی حمام یا صندلی سرویس بهداشتی را نیز ایفا کند. انتخاب بین این دو وسیله به شرایط جسمی بیمار و نوع استفاده بستگی دارد.

رونیاطب، تولیدکننده بالابرهای بیمار باکیفیت و استاندارد در ایران

انتخاب یک بالابر بیمار مناسب، تنها به نوع دستگاه محدود نمی‌شود و کیفیت ساخت، استحکام شاسی، ظرفیت تحمل وزن، ایمنی و خدمات پس از فروش نیز اهمیت زیادی دارند.

رونیاطب با تمرکز بر طراحی و تولید تجهیزات جابجایی بیمار، انواع بالابرهای بیمار و صندلی‌های بالابر را مطابق نیاز مراکز درمانی و استفاده خانگی تولید می‌کند. استفاده از متریال باکیفیت، طراحی ایمن و رعایت استانداردهای لازم باعث شده محصولات این مجموعه برای جابجایی سالمندان و بیماران حرکتی گزینه‌ای مطمئن باشند.

پیش از خرید، بهتر است شرایط جسمی بیمار، وزن، فضای محل استفاده و تعداد دفعات جابجایی بررسی شود تا مناسب‌ترین مدل انتخاب گردد.