اگر اهل ماسکهای خانگی باشید، احتمالاً اسم گانودرما به گوشتان خورده است؛ همان قارچی که بیشتر با قهوه گانودرما، دمنوشها و مکملهای گیاهی شناخته میشود و حالا مدتی است وارد دنیای مراقبت از پوست هم شده. بعضیها از پودر آن برای ماسک صورت استفاده میکنند و بعضیها سراغ محصولات آمادهای میروند که عصاره گانودرما دارند.
سؤال اصلی این است که ماسک گانودرما واقعاً برای پوست فایده دارد یا فقط یک موج تبلیغاتی تازه است. جواب ساده این است که گانودرما میتواند برای مراقبت از پوست جالب باشد، اما نباید از آن انتظار معجزه داشت. این ماسک قرار نیست یکشبه لک را پاک کند، جوش را درمان کند یا چروکها را از بین ببرد؛ ولی اگر درست و با احتیاط استفاده شود، میتواند به نرمتر شدن پوست، کمتر دیده شدن کدری و بهتر شدن حس کلی پوست کمک کند، مخصوصاً وقتی با مواد ملایمی مثل آلوئهورا، عسل یا ماست ترکیب شود.
گانودرما چیست و چرا برای پوست استفاده میشود؟
گانودرما، یا همان قارچ ریشی، یکی از قارچهایی است که سالها در طب سنتی شرق آسیا استفاده شده است. این قارچ ترکیبات فعالی مثل پلیساکاریدها و آنتیاکسیدانها دارد و به همین دلیل در سالهای اخیر توجه برندهای تولیدکننده محصولات مراقبت پوست را هم جلب کرده است.
باید کمی واقعبین بود؛ وقتی درباره خواص گانودرما برای پوست صحبت میکنیم، منظورمان بیشتر «کمک به مراقبت بهتر از پوست» است، نه درمان قطعی مشکلات پوستی. اگر پوستتان لک جدی، آکنه شدید، التهاب فعال یا حساسیت مزمن دارد، ماسک خانگی نمیتواند جای درمان تخصصی را بگیرد.
برای آشنایی کاملتر با اثرات این قارچ، مقاله خواص قارچ گانودرما برای پوست منبع خوبی است.
ماسک گانودرما چه کمکی به پوست میکند؟
خیلیها بعد از استفاده از ماسکهای گیاهی دنبال حس تازگی و شفافیت پوست هستند. ماسک گانودرما هم اگر با ترکیبات مناسب درست شود، میتواند همین حس را ایجاد کند؛ نه به شکل اغراقآمیز، اما به اندازهای که پوست بعد از شستوشو نرمتر و تمیزتر به نظر برسد.
یکی از دلایل مطرحشدن گانودرما برای پوست، وجود ترکیبات آنتیاکسیدانی در آن است. پوست هر روز با آلودگی هوا، نور خورشید، استرس، خشکی و مواد آرایشی در تماس است و همین عوامل کمکم باعث میشوند پوست خسته، کدر و بیجان دیده شود. آنتیاکسیدانها میتوانند در مراقبت از پوست در برابر این فشارهای روزمره نقش داشته باشند.
برخی تحقیقات آزمایشگاهی هم به اثر احتمالی ترکیبات گانودرما روی مسیرهای مربوط به رنگدانه پوست اشاره کردهاند؛ یعنی از نظر تئوری، ممکن است روی روند تیرگی و لک اثر بگذارند. اما اینکه یک ترکیب در آزمایشگاه روی ملانین اثر نشان داده، به معنی آن نیست که ماسک خانگی گانودرما حتماً لک صورت را از بین میبرد، چون لک صورت معمولاً دلایل مختلفی از آفتاب گرفته تا تغییرات هورمونی و جای جوش دارد. پس درستتر این است که بگوییم ماسک گانودرما میتواند به بهتر دیده شدن پوست کمک کند، نه اینکه لک و جوش و چروک را درمان کند.
سه ترکیب اصلی ماسک گانودرما
برای پوست معمولی یا کمی خشک، ترکیب گانودرما و آلوئهورا گزینه ملایمی است. نصف قاشق چایخوری پودر گانودرما را با یک قاشق چایخوری ژل آلوئهورا مخلوط کنید و در صورت نیاز چند قطره گلاب یا آب جوشیده سردشده اضافه کنید. ماسک را روی پوست تمیز بزنید، دور چشم و لب را خالی بگذارید و برای بار اول ۵ تا ۷ دقیقه نگه دارید؛ دفعات بعد میتوانید تا ۱۰ دقیقه هم پیش بروید. بعد از شستوشو حتماً مرطوبکننده بزنید.
برای پوست خسته و کدر، ترکیب گانودرما و عسل مناسبتر است. نصف قاشق چایخوری پودر گانودرما را با یک قاشق چایخوری عسل طبیعی ترکیب کنید و اگر مخلوط چسبناک بود، چند قطره چای سبز سردشده یا گلاب اضافه کنید. این ماسک را بیشتر از ۸ تا ۱۰ دقیقه نگه ندارید. افرادی که پوست مستعد جوش دارند، بهتر است ابتدا روی قسمت کوچکی از پوست امتحان کنند.
برای پوست چرب و مختلط، ترکیب گانودرما و ماست ساده انتخاب سبکتری است. نصف قاشق چایخوری پودر گانودرما را با یک قاشق غذاخوری ماست ساده و بدون شکر مخلوط کنید، در صورت تمایل چند قطره گلاب اضافه کنید و بعد از ۵ تا ۸ دقیقه بشویید. چون ماست خاصیت لایهبرداری ملایم دارد، این ماسک را زیاد روی پوست نگه ندارید و در صورت استفاده در طول روز، ضدآفتاب را جدی بگیرید.
چند بار در هفته و چه احتیاطهایی؟
برای شروع، هفتهای یک بار کافی است. حتی مواد طبیعی هم اگر زیاد استفاده شوند، میتوانند باعث خشکی، قرمزی یا حساسیت شوند. اگر بعد از دو سه بار استفاده پوست واکنش بدی نشان نداد، میتوان هفتهای دو بار از این ماسک استفاده کرد؛ بیشتر از این معمولاً لازم نیست.
قبل از استفاده روی کل صورت، تست حساسیت ضروری است: مقدار کمی از ماسک را روی پوست دست یا کنار فک بزنید و ۲۴ ساعت صبر کنید. اگر قرمزی، خارش، سوزش یا التهاب ایجاد نشد، میتوانید با خیال راحتتری استفاده کنید. ماسک را روی پوست زخمشده، آفتابسوخته، لایهبرداریشده یا ملتهب نزنید و افراد مبتلا به اگزما، روزاسه، آکنه شدید، حساسیت پوستی یا حساسیت به قارچها بهتر است پیش از استفاده با پزشک مشورت کنند. مصرف خوراکی گانودرما هم شرایط متفاوتی نسبت به استفاده موضعی دارد؛ افرادی که دارو مصرف میکنند، بیماری زمینهای دارند یا باردار و شیرده هستند، برای مصرف خوراکی باید حتماً با پزشک مشورت کنند.
آیا برای لک صورت مؤثر است؟
اگر هدف شفافتر و سرحالتر نشان دادن پوست باشد، ممکن است کمک کند؛ اما برای درمان لکهای قدیمی، ملاسما یا جای جوشهای عمیق نمیتوان روی این ماسک بهتنهایی حساب کرد. لک صورت معمولاً به ضدآفتاب منظم، روتین مناسب، محصولات تخصصی و گاهی درمانهای پزشکی نیاز دارد؛ ماسک گانودرما میتواند مکمل این مراقبتها باشد، نه جایگزین آنها.
جمعبندی
ماسک گانودرما گزینهای طبیعی و ملایم برای علاقهمندان به مراقبت خانگی از پوست است. در ترکیب با آلوئهورا، عسل یا ماست میتواند به نرمتر شدن پوست و کاهش حس کدری کمک کند، اما ماده جادویی نیست و قرار نیست لک، جوش یا چروک را در چند بار استفاده از بین ببرد. بهترین رویکرد این است که هفتهای یک بار امتحانش کنید، تست حساسیت را جدی بگیرید و در کنار روتین ساده و مداوم پوستی، از آن بهعنوان یک مکمل استفاده کنید.